28η Οκτωβρίου 1940

Τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου του 1940, ο Ιταλός Πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι επέδωσε ιδιόχειρα στον Έλληνα Πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά, στην οικία του δεύτερου στην Κηφισιά, τελεσίγραφο με το οποίο απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του Ιταλικού στρατού από την Ελληνοαλβανική μεθόριο, προκειμένου στη συνέχεια να καταλάβει κάποια στρατηγικά σημεία του Ελληνικού Βασιλείου, (λιμένες, αεροδρόμια κλπ.) για τις ανάγκες ανεφοδιασμού και άλλων διευκολύνσεών του για τη μετέπειτα προώθησή του στην Αφρική. Μετά την άρνηση του Πρωθυπουργού (το περίφημο «ΟΧΙ»), ιταλικές στρατιωτικές δυνάμεις άρχισαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εισβολής στην Ελλάδα.
Ο Ελληνικός Στρατός αντεπιτέθηκε και ανάγκασε τον ιταλικό σε υποχώρηση και μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, σχεδόν το ένα τέταρτο του εδάφους της Αλβανίας είχε καταληφθεί από τους Έλληνες. Η αντεπίθεση των Ιταλών, το Μάρτιο του 1941, απέτυχε, με κέρδος μόνο μικρές εδαφικές εκτάσεις στην περιοχή της Χειμάρρας. Τις πρώτες μέρες του Απριλίου, με την έναρξη της γερμανικής επίθεσης, οι Ιταλοί ξεκίνησαν και αυτοί νέα αντεπίθεση. Από τις 12 Απριλίου, ο Ελληνικός Στρατός άρχισε να υποχωρεί από την Αλβανία, για να μην περικυκλωθεί από τους προελαύνοντες Γερμανούς. Ακολούθησε η συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς, στις 20 Απριλίου και με τους Ιταλούς, τρεις μέρες αργότερα, οι οποίες περαίωσαν τυπικά τον ελληνοϊταλικόγερμανικό πόλεμο.
Η απόκρουση της ιταλικής εισβολής αποτέλεσε τη πρώτη νίκη των Συμμάχων κατά των δυνάμεων του Άξονα στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και ανύψωσε το ηθικό των λαών στη σκλαβωμένη Ευρώπη. Πολλοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι η νίκη των Ελλήνων επηρέασε την έκβαση ολόκληρου του πολέμου, καθώς υποχρέωσε τους Γερμανούς να αναβάλουν την επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης, προκειμένου να βοηθήσουν τους συμμάχους τους Ιταλούς που έχαναν τον πόλεμο με την Ελλάδα. Η καθυστερημένη επίθεση τον Ιούνιο του 1941, ενέπλεξε τις γερμανικές δυνάμεις στις σκληρές συνθήκες του ρωσικού χειμώνα, με αποτέλεσμα την ήττα τους στη διάρκεια της Μάχης της Μόσχας.
Η πράξη αυτή του Έλληνα πρωθυπουργού είναι μια πράξη γενναιότητας, υπευθυνότητας προς το Ελληνικό Έθνος, σεβασμός στα ιερά χώματα των προγόνων μας. Η απόφαση αυτή ανήκει σε ολόκληρο τον Ελληνικό λαό, που ενωμένος στάθηκε απέναντι στις μεγάλες δυνάμεις τις εποχής και αντιστάθηκε με όλες τους τις δυνάμεις στους κατακτητές.
Τιμή και δόξα στους αγωνιστές του ΄40, σε αυτούς που πολέμησαν για τα χώματα της πατρίδος μας, σε εκείνον τον χειμώνα που ήταν από τους πιο δύσκολους χειμώνες, με θερμοκρασίες κάτω του μηδενός και πολύ χιόνι στα βουνά που γινόντουσαν οι μάχες. Κάνανε για μια ακόμα φορά υπερήφανους όλους τους Έλληνες και κράτησαν την Ελλάδα ψηλά.
Αυτά θα πρέπει να τα θυμούνται πάντοτε αυτοί που μας κυβερνάνε, να αγαπάνε την πατρίδα μας και να μην δίνουν ποτέ σε κανέναν εδάφη μας, που με αίμα τα απελευθέρωσαν από τους τούρκους και με αίμα τα έχουμε κρατήσει. Δραματικές και ανθελληνικές πράξεις όπως στα Ίμια να μην ξαναζήσουμε, το Αιγαίο, την Μακεδονία και την Θράκη να μην τα πουλήσουμε στους γείτονες.